Nedir?

‘Sarı Nokta Hastalığı’ olarak bilinen yaşa bağlı maküler dejenerasyonu (YBMD), 50 yaş ve üzeri yetişkinlerde görülen, ilerleyici özellikte göz hastalığıdır. Sarı nokta hastalığı, geri dönüşsüz görme kaybı ve körlük için önde gelen sebeplerden biridir.

Sarı nokta hastalığı, gözde makula hasarına yol açar.

Makula; gözün arkasında retinanın merkezinde yer alan, gözün ayrıntılı ve merkezi görmeden, dolayısıyla okuma, araba kullanma, yüzleri tanıma gibi görevlerinden sorumlu kısmıdır.

Sarı Nokta Hastalığı
Sarı Nokta Hastalığı Nedir

Risk Faktörleri Nelerdir?

cinsiyet

Cinsiyet

(Kadınların sarı nokta hastalığı için aynı yaştaki erkeklere kıyasla daha fazla risk taşıdığı öngörülmektedir)

Kardiyovasküler hastalıklar

Kardiyovasküler
hastalıklar

(Şeker hastalığı, kolesterol, yüksek tansiyon, damar sertliği, kalp büyümesi vb.)

Hareketsizlik

Hareketsizlik

Açık renk göz

Açık renk göz

Obezite

Obezite

(Klinik çalışmalar erken ve ara evre sarı nokta hastalığının ileri evreye ilerlemesi ile obezite arasında bağlantı olduğunu ortaya koymaktadır)

Ultraviyole ışık

Güneş ışığına aşırı maruz kalma ve özellikle ultraviyole ışığı

En Sık Rastlanan Belirtileri

Sarı nokta hastalığı olan her 10 hastadan 9’unda kuru tip makula dejenerasyonu ve 1’inde yaş tip makula dejenerasyonu görülür:

merkezi görme kaybı

Merkezi görme kaybı

çarpık görme

Çarpık görme

görmede azalma

Görmede azalma

Kuru Tip Makula Dejenerasyonu:

Yavaş ilerlediğinden, görme kaybı daha azdır ve uzun sürede ortaya çıkar. Kuru tip YBMD'nin neden olduğu etkileri düzeltebilecek bir tedavi mevcut olmamakla birlikte, çalışmalarda vitaminler, mineraller ve antioksidanların, hastalığın gelişimini yavaşlatabildiği gösterilmiştir.

Yaş Tip Makula Dejenerasyonu:

Gözün arka kısmında anormal damarlanmalar mevcuttur ve kanama gelişir. Ciddi görme kaybı söz konusudur. Tedavisinde görme keskinliğinin korunması ve hastalığın ilerlemesinin azaltılması hedeflenir. Kuru tip YBMD hastalarının yaklaşık %10’unda yaş tip YBMD gelişir.

Sarı nokta hastalığında erken teşhis, tedavi ve düzenli kontrol, görmenizin korunması ve iyileştirilmesi açısından çok önemlidir.


Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi planlanırken eş zamanlı olarak yaşam tarzında yapılan bazı değişikler hastalığın gelişimini yavaşlatmada faydalı olabilir. Örneğin;

Sigara kullanılmaması
Sigara kullanılmaması
Taze, yeşil sebzelerden zengin, doymuş yağ oranı düşük beslenme şekli hastalık riskini olduğu kadar hastalığın ilerlemesini azaltmaya yardımcı olur.
Düzenli egzersiz
Düzenli egzersiz

Tedavileri genel olarak aşağıdaki şekilde sınıflandırmak mümkündür:

  • Göz içi ilaç uygulaması
  • Fotodinamik tedavi
  • Destek tedaviler

Damarlanma oluşumunu durdurmak veya engellemek amacı ile kullanılan anti-VEGF, antikorların göz içine enjekte edilmesi sürecini ifade eder. Sadece göz hastalıkları uzmanları tarafından uygulanması gereken bir tedavidir. Son yıllarda geliştirilen bu tedaviyle YBMD'ye bağlı görme kaybının engellenmesi, görmenin iyileştirilmesi ve iyileşmenin korunması mümkün olmuştur.

Bu tedavinin amacı yeni damarların tıkanmasını önlemek ve buna ek olarak retinadaki kan sızıntısının durdurulmasını sağlamaktır.

Görme fonksiyonunun korunmasında beslenmenin önemli bir faktör olduğu dikkate alınırsa, gıda takviyeleri olarak alınabilecek vitamin, mineral ve antioksidanlar mevcut tedavilere destek anlamında bir işlev üstlenirler.

Sarı Nokta Tanısı

Günlük Yaşamda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Nelerdir?

Evinizde eşyalarınızın yerlerini belirleyin ve değiştirmeyin. Böylece ulaşmak, kullanmak istediklerinize en hızlı ve güvenli bir şekilde erişebilirsiniz.

Yerde kullandığınız ufak bir halı veya kilim varsa hemen kaldırın, çünkü iş yaptığınız sırada onu fark edemeyebilir, düşebilir ve kendinize zarar verebilirsiniz.

Açık renge sahip yüzeylerde (ocak, masa, vb) güvenliğiniz açısından, fark etmenizi kolaylaştıracak koyu renkli eşyaları tercih edin.

Işığı bol bir mekandan loş bir alana geçiş yapmadan önce, yeni ortama gözlerinizi alıştırabilmek için birkaç dakika bekleyin.

Dışarı çıkarken koruyucu gözlük ve şapkanızı takmayı ihmal etmeyin.

Sarı nokta hatsalığı

Fotoğraf Sanatçısı Mustafa Seven'in Kadrajından Sarı Nokta Hastalığı

Dünyada sarı nokta hastalığından (YBMD) etkilenen kişi sayısı yaklaşık 30 milyon, Necla Dinçer de onlardan biri…
Mustafa Seven fotoğraf çekerken Necla Hanım da sarı nokta öyküsünü anlatıyor. Necla Dinçer’e öyküsünü bizimle paylaştığı için teşekkür ederiz.


Enise Hanım'ın Sarı Nokta Hastalığı Hikayesi

Enise Hanım, 6 yıl önce gözlerindeki çarpık görme, görme zorluğu ve renkleri ayırt edememe gibi şikayetler nedeniyle doktora gitmiş ve sarı nokta hastalığı tanısı almış. Erken teşhis sayesinde, çok daha büyük zorluklar yaşamak zorunda kalmadan tedavisine başlamış. Enise Hanım “göz ve sağlık için her şeye değer” diyerek tedavisine dört elle sarılmış.
Resim yapmayı çok seven Enise Hanım, tüm sarı nokta hastalarına da sevdikleri şeyleri yapmaktan vazgeçmemelerini tavsiye ediyor.